İş Zekası (Business Intelligence) teriminin, ticarette piyasa davranışlarını ve ticari ilişkileri daha iyi kavramak için kullanılan beceri, bilgi, teknoloji, uygulama, risk, güvenlik konuları ve adımları olduğu ifade edilir. Daha kısa ve aynı zamanda bu terimin bilişim teknolojilerindeki anlamına daha yakın bir tanımla, karar vermeyi destekleyici sistemler denilebilir.

İş Zekası (Business Intelligence) teriminin, ticarette piyasa davranışlarını ve ticari ilişkileri daha iyi kavramak için kullanılan beceri, bilgi, teknoloji, uygulama, risk, güvenlik konuları ve adımları olduğu ifade edilir. Daha kısa ve aynı zamanda bu terimin bilişim teknolojilerindeki anlamına daha yakın bir tanımla, karar vermeyi destekleyici sistemler denilebilir.

Terimin tarihçesinin 1958 yılına, IBM'den Hans Peter Luhn'un bu terimi muhtemelen ilk defa kullandığı tarihe dek dayandığını biliyor muydunuz? İngilizce Wikipedia'nın yazdığı kadarıyla, 1989 yılında İş Zekası için "gerçek tabanlı destek sistemleri kullanarak ticari kararları iyileştirmek için kullanılan kavram ve metotları" ("concepts and methods to improve business decision making by using fact-based support systems.") şeklinde ilginç bir tanım daha ortaya çıktı. Eklemek gerekir ki, bu tanım Business Intelligence olgusunun ne olduğu ve neye hizmet ettiğini anlamak için epey faydalıdır.

Business Intelligence çerçevesinde daha nelere rastlayacaksınız?

Data warehousing (bilgi depolama) ve sair depolama yöntemleri (çoğu zaman büyük hacimlerde), sorgulama (querying), raporlama (reporting), OLAP, analiz araçları ve belirtilen maddeler ile ilişkili olan her şey.

İma ettiğimiz noktalardan, bugünün Business Intelligence olgusunun bilişim teknolojileri ile çok yakından bağlantılı olduğu ortaya çıkmaktadır - en sık şekliyle firma hakkındaki bilgileri kullanarak (satışlar, siparişler, finans akışları, firma bilişim sistemi, personel bilgileri) sorumlu şahısların karar verme proseslerinde temel olarak kullanabilecekleri raporlar oluşturabilmektedir. Daha sonraki adımlarda harici veriler toplayarak, dahili verilerle birleştirip karar verme için daha kaliteli veya ayrıntılı bir altyapı elde edebilmektedir.

Her ne kadar kulağa komik gelse de, temel İş Zekası, pahalı bir tatil veya taksitle yeni bir araba alıp alamayacağınızı anlayabileceğiniz basit bir ev gider ve gelirleri kaydı bile olabilir. Gerçekten ileri safha bir örneğinde ise, onlarca bayisi, yüzlerce veya binlerce ticari ortağı, ürettiği ve sattığı ürünler serisi olan çok uluslu bir firma düşünün. İlk örneği kağıt üzerinde ve Excel'e yapabilirsiniz, ikinci örnek ise özel bilişim sistemleri, veri tabanları ve analiz uygulamaları olmadan mümkün değildir.