Oracle'dan
“Bulut bilişimin her adımında yanınızdayız”
Bulut bilişim hakkındaki önemli noktalara açıklık getiren BT Strateji & Veri Merkezi Insight Program Direktörü Orkun ERARDAĞ, bulut bilişimin her adımında ve kuruluşların konuyla ilgili tüm karar aşamalarında, uzman ekipleriyle destek olmaya hazır olduklarını belirtiyor.
Bulut bilişime yönelmenin ardında neler yatıyor?
Orkun ERARDAĞ: Günümüzde bulut bilişimin bu kadar önemli bir hale gelmesinin sebeplerini şirketlerin yaşam döngüleri içerisinde karşılaştığı bazı temel zorluklara bağlayabiliriz. Peki, bu zorluklar arasında neleri sıralayabiliriz? Özellikle son on yıldır hızla artan satınalmalar sonucu şirketlerin yönetimine geçen veri merkezlerinin genelde sadece belli bir kaç hizmeti sağlar durumda olmaları ve yüksek oranda dağınık coğrafyada veya yapıda bulunması, aşılması gereken önemli bir zorluk olarak karşımıza çıkıyor. Bunun dışında; veri merkezlerinin kapasitelerinin ve kabiliyetlerinin sadece bölgesel gereksinimlere göre belirlenmiş olması, uyuşmayan veya eksik operasyonel süreçlerin dağınık bir BT mimarisine yol açmış olması, bahsi geçen bütün bu sebeplerden dolayı birçok farklı lokasyonda yerleşik BT ekipleri arasında tekerrür eden süreçlerin ve efor sarfiyatının oluşması, sürekli yangın söndürmek ve yüksek seviyede konsantrasyon gerektiren bakım aktiviteleri nedeniyle yenilikçi BT girişimlerine zaman ayrılamaması da şirketlerin yüzleşmesi gereken önemli zorluklar arasında öne çıkıyor.
Şirketler bulut bilişime geçerken neleri hedefliyorlar? Beklentileri neler?
Orkun ERARDAĞ: Konsolide edilen ortamlar ve bunların bir hizmet şeklinde alınması sayesinde ilk yatırım maliyetleri azalıyor ve bakım, işletme gibi operasyonel giderlerde tasarruf elde ediliyor. Şirketler hızlı geliştirilen servisler sayesinde müşterilerine doğru bir zaman planlaması ile yeni ürünlerini sunabiliyorlar. Pazara zamanında reaksiyon verebilmeyi sağlayan bu avantaj bazı şirketler için hayati önem taşıyabiliyor. Bunun dışında, bulut bilişim ile BT departmanını bir gider merkezi olmaktan çıkararak, bir gelir merkezi haline dönüştürebilmek mümkün hale geliyor. Ayrıca bulut bilişim; yüksek performans, erişilebilirlik, güvenlik, kaynak yönetimi, paylaşımlı kaynaklar, daha az konfigürasyon, standart veritabanı ortamları/işletim sistemleri, düşük sermaye gereksinimi, düşük işletme/bakım giderleri gibi beklenti ve hedefler nedeniyle de tercih ediliyor.
Oracle olarak bulut bilişimin gelişmesinde ve hayata geçirilmesinde kritik gördüğünüz noktalar nelerdir?
Orkun ERARDAĞ: Özellikle Sun satınalmasından sonra A’dan Z’ye birbirleri ile çalışmak için optimize edilmiş donanım ve yazılımlar geliştirilmesi en önemli odak noktamız oldu. Bugün ürün portföyümüze baktığınızda, bir şirketin donanım altyapısından, gerek müşteriler gerekse hissedarlar ile en üst düzeyde etkileşime kadar her katmanda bir çözümümüz bulunuyor. Bulut bilişimde servis sağlayıcılar (gerek kendi şirketlerine hizmet sağlayan merkezi bir BT yapısı gerekse dışkaynak tedarik ve yönetim olarak müşterilerine bu hizmeti sunan servis sağlayıcılar) açısından önümüzde önemli bir yol haritası var. Yatırımların en efektif geri dönüşü ve toplam sahip olma maliyetlerine bakıldığında sektörde atılması gereken adımlar şu şekilde sıralanabilir: Konsolidasyon, standardizasyon, sanallaştırma ve optimizasyon.
Bu dört adım gerçekten çok önemli. Bugün şirketlerin en zorlandığı ve bazen hata yaptıkları nokta bu adımlardan birini atlayarak bir üst seviyede hizmetler sunmaya çalışmaları. Örneğin altyapısında belli bir konsolidasyona gitmeden, çok dağınık bir donanım yapısı ve fazla sayıda düşük kullanım kapasitesinde veri merkezine sahip şirketler, otomasyona veya dağınık ortam üzerinde sanallaştırmaya gitmeye çalıştıklarında toplam sahip olma maliyetleri çok yüksek seviyelere çıkabiliyor. Genellikle bu karmaşık ortamı işletmek için öyle çok efor sarf ediliyor ki, katma değerli hizmetlerin sunulması yerine günlük problemlerle boğuşma öne çıkıyor. Nitelikli eleman konusunda sıkıntısı olmayan şirketler bile, tavsiye edilen yolu izleyerek çalışanlarından maksimum faydayı sağlamanın, çoğunu işletme ve bakım faaliyetlerinde kullanmak yerine yenilikçi çözümler geliştirmeye adamanın getireceği faydaları hesaplama konusunda zafiyet gösterebiliyorlar.
Sizin önerdiğiniz yaklaşım nedir?
Orkun ERARDAĞ: Bu bilgilerin ışığında önerilen yaklaşımda, ilk olarak uygulamaların bir envanterinin çıkarılması gerekiyor. Hep aynı seviyede yük çeken, sadece belli donanımlara bağlı, fazla miktarda dikey ölçeklendirilmiş uygulamalar genellikle bulut ortamına uygun olmuyor. Bulut ortamında konumlandırılabilecek uygulamaları tayin ettikten sonra bunları adım adım nasıl bir platformda ve nasıl bir altyapıda sunabileceğinizi gözden geçirerek, sırasıyla konsolidasyon, standardizasyon, sanallaştırma ve optimizasyon aşamalarına geçiyorsunuz. Kabaca açıklamak gerekirse, öncelikle donanımlarınızın ve uygulamalarınızın konsolide edilmesi, kapladıkları yerlerin azaltılması, operasyonel giderlerin ve kapasite kullanımının iyileştirilmesi ilk adım olarak karşımıza çıkıyor. Daha sonra bunu bir adım öteye götürmek, donanım, işletim sistemi gibi bileşenlerin çeşitliliğini azaltmak, bu noktada hem konusuna hakim çekirdek bir işgücü ile optimizasyona gitmek, hem de işletme ve bakım maliyetlerini düşürmek söz konusu. Bu altyapı sağlandıktan sonra sanallaştırma ve ilgili bileşenlerin devreye alınması ile veritabanı veya arakatman gibi hizmetlerin bir platform ortamında sunulması hedefleniyor. Bunu geliştirerek, üzerinde çalışan uygulamaların da portföye eklenmesi mümkün. Fakat hangi senaryo olursa olsun, son olarak bir optimizasyon, tüm süreçlerin, self-servis hizmetlerin, ölçüm ve faturalandırmanın mümkün olan en yoğun şekilde otomasyona dayandırılması şeklinde karşımıza çıkıyor. Bu yolda yapılan yatırımların akıllıca ve stratejik olarak planlaması, genellikle donanımların kullanma özürleri hesaba katılarak yeni platform bileşenlerinin satın alımlarının bütçelenmesi ve yönetim araçlarının önceden bu donanım yatırımları göz önüne alınarak seçilmesi öne çıkan birkaç kritik nokta.
Oracle’ın bulut bilişim bileşenlerini ve teknolojilerini değerlendirir misiniz? Özellikle söz etmek istediğiniz öne çıkan neler var?
Orkun ERARDAĞ: Oracle’ın bulut bilişim bileşenleri ve teknolojileri geçmişten gelen çok büyük bir bilgi birikimine ve geliştirme sürecine dayanıyor. Özellikle çok gelişmiş bulut bilişim yönetim araçları öne çıkarak kuruluşların yakın takibine ve kullanımına girmiş durumda. Bu yönetim çözümleri, müşterilerin ihtiyaçlarına göre geliştirilmiş ve ‘Enterprise Manager’ (EM) ürünümüzün içerisine entegre olmuş durumdalar. EM arakatman, veritabanı, işletim sistemi, sanallaştırma, host bazında donanım bileşenleri olmak üzere tüm “Bulut Platformu”nu ortak bir noktadan yönetme kabiliyetlerine doğru evrimini tamamlamış durumda. Bir örnek vermek gerekirse, Real User Experience Insight (RUEI) ürünümüz özellikle bulut ortamda son kullanıcılara sunulan uygulamaların performansını ölçerek, hangi bileşenlerin pozitif ya da negatif etkilerinin olduğunu analiz ederek, servis sağlayıcıya direkt olarak problemli noktaların kaynağını gösteren bir bileşen halini aldı. Bu özellikle SLA/QoS yönetimi açısından çok önemli bir nokta.
Ancak EM ürünü sadece bu kadarla da kalmıyor, bugün BT departmanlarının ya da bulut servis sağlayıcıların kullanıcılarının harcadıkları kaynaklar için borçlandırması genellikle aylık sabit giderler (kullanılan baz hizmet için) ve dinamik bazı değişkenler (kullanılan ek CPU, RAM, depolama alanı) gibi faktörlere dayanıyor. EM ürünü içinde geliştirdiğimiz yeni bir özellik, hizmeti alan kişi veya kurumların ‘kullandığın kadar öde’ konsepti içinde borçlandırılmasına dayanıyor. İlgili bileşenler hizmet olarak alınan dinamik değişkenlerin ne kadar süre boyunca ne kapasitede alındığını ölçerek, adıl ve raporlanabilen bir tabloya dönüştürülmesini sağlıyor.
Şirketlere bulut bilişim yolunda stratejik olarak yol gösterme çalışmalarınız var mı?
Orkun ERARDAĞ: Çok güzel bir noktaya değindiniz. Oracle bünyesinde bu konuda çalışan bir çok birim var. Müşteri temsilcilerimiz seviyesinde kendilerine yukarıda söz ettiğimiz konularda her zaman açıklık getirmeye çalışıyoruz. Ancak BT yapıları büyük ve karmaşık olan kurumsal veya kamu müşterilerimize stratejik olarak destek olmak amacıyla kurulmuş bir iş birimimiz var. Industries Business Unit (IBU) adı altında faaliyet gösteren bu birim de kendi içinde alt birimlere ayrılmış durumda. Farklı sektörler (örneğin kamu, telekomünikasyon, finans, otomotiv, perakende, vb) için hali hazırda tamamiyle birbirine entegre çalışan çözüm ürün setlerimiz bulunuyor. Bu ürünler, sektördeki deneyimimizden ayınmış ve derlenmiş `Best Practice` süreçleri de bünyelerinde barındırıyor. Bu çözüm setleri özellikle yatırımlarını yeni yapmaya başlayan veya belli noktalarda sıkıntılar çakan şirketler için büyük kolaylıklar sağlıyor.
Bunun dışında bazı alternatif çözümler arayan, teknoloji konusunda bir sıçrama yapmak isteyen şirketlere özel çalışmalar yapan Oracle Modernizasyon ekibimiz bulunmakta. Mainframe alternatifleri, düşük sahip olma maliyetli açık sistemler ve benzeri konularda kapsamı ufak fakat etkisi büyük projelerde kendilerine önemli roller düşüyor.
Bir de büyük yatırımlar yapmış, karmaşık altyapıları ve uygulamaları olan şirketler var. Doğal döngü gereği bu şirketler de işletme ve bakım maliyetlerini düşürmek, daha efektif olmak yolunda bazı stratejik kararlar alma aşamasındalar. IBU altında faaliyet gösteren ‘IT Strategy & Data Center Insight’ biriminin amacı da bu müşterilere vizyon ve misyonları doğrultusunda, BT ile işbirimlerinin paralel ilerlemeleri için ihtiyaç duydukları transformasyonlar konusunda danışmanlık yapmak. Bulut konusunda nasıl adım atacakları konusunda şüpheleri olan veya mevcut ortamlarını iyileştirmek isteyen, BT departmanlarının kaynaklarını bir gider merkezi olmaktan çıkarıp dışarıya hizmete açarak gelir merkezi haline dönüştürmek isteyen, şirket içinde özel bulut kurmak ve hangi iş birimlerinin BT’ye ne maliyetler getirdiğini ölçmek isteyen şirketler; gittikçe artan bir hızda kapımızı çalıyorlar.
Data Center Insight programıyla nasıl bir süreçten söz ediyoruz? İlgilenenler sizinle nasıl temasa geçmeli?
Orkun ERARDAĞ: Bu, danışmanlık hizmetini almak isteyen müşterilere özel hazırlanan ve duruma göre 2-3 hafta ile 6-8 hafta arasında süren bir program. Her bir çıktı o müşteriye özel oluyor. Mevcut ortamlarında kullandıkları donanım ve yazılım bileşenlerinin detaylı analizi, varmak istedikleri noktada en optimum sonucu verecek yeni bileşenlerin tayini, bu dönüşüm için gerekli olan yol haritası, yapılacak yatırımların toplam sahip olma maliyetleri ve yatırımın geri dönüş analizleri müşteriye sunuluyor. Başından bu yana tüm dünyada yüzlerce müşteri için gerçekleştirdiğimiz bu çalışmaya ilgi gün geçtikçe büyüyor. Klasik danışmanlık kavramının dışına çıkan bir hizmet, çünkü hedef olarak sadece Oracle ürünleri ile çalışılmıyor. Diğer firmaların çözümlerine yapılan yatırımların gözardı edilmesi söz konusu değil. Bu ve gelecek yeni bileşenlerin en optimum şekilde çalışması için gerekli ortamın, konularında uzman ve ürünleri birebir tanıyan, yıllarını bu ürünlere adamış uzmanlar tarafından analiz edilmesi ve bir yol haritasının çıkarılması söz konusu. Geri dönüş o kadar pozitif ki bazen aynı yıl içerisinde aynı müşterinin birden fazla danışmanlık talebi olabiliyor. Hizmetin kapsamı şu konuları barındırıyor: Servis platformları (Ağ ve tesis, depolama, sunucu, sanal makinalar), Veri Merkezi Planlaması (Mimari Planlama, Hizmet Planlaması), Veri Merkezi Dizaynı (Bilgi Yaşam Döngüsü Yönetimi, Güvenlik Yönetimi, Sürüm Yönetimi, Konfigürasyon ve Değişim Yönetimi, SLA Yönetimi), Veri Merkezi Operasyonları (Hizmete Sunma ve Yama Yönetimi, Kapasite Kullanım Yönetimi, Performans Yönetimi, Destek Yönetimi) ve Servis Odaklı Mimari (SOA) tabanlı entegrasyon. Ayrıca Ortakatman ürünleri, Kurumsal Kaynak Planlaması ve İş Zekası gibi konulara bakan bir ekibimiz de bulunmakta.
Bu hizmeti almak isteyen mevcut Oracle müşterileri, sunulan kapsamdaki konular çerçevesinde, Data Center Insight hizmetinden yararlanmak için, müşteri temsilcileri aracılığıyla istekte bulunabilirler. Mevcutta Oracle müşterisi olmayan ancak Oracle ürünleri ile ilgili yatırım konusunda düşünen ve planlamalarını başlatmaya hazır kurumlar da dilerlerse bizimle irtibata geçebilirler. Data Center Insight konusunda daha fazla bilgi almak isteyen kurumlar; www.oracle.com/insight adresinden de birçok bilgiye ulaşabilirler.
oracle,
oracle bt,
Strateji & Veri Merkezi,
Bulut bilişim,
oracle bulut bilişim teknolojileri,
Industries Business Unit,
Orkun ERARDAĞ,
Konsolidasyon,
standardizasyon,
sanallaştırma,
optimizasyon.